Ustawa z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych.

1. Na gruntach, które w planie zagospodarowania przestrzennego mają inne przeznaczenie, mogą być zakładane czasowo pracownicze ogrody działkowe. Czasowe ogrody zakłada się na okres nie krótszy niż 5 lat. Urządzenia na terenie takich ogrodów powinny mieć charakter czasowy.

2. Decyzja o likwidacji czasowego ogrodu działkowego powinna być wydana co najmniej na rok przed terminem, na który udzielona została lokalizacja. Likwidacja czasowego ogrodu następuje bez odszkodowania.

3. W braku decyzji, o której mowa w ust. 2, czasowy rodzinny ogród działkowy staje się ogrodem stałym, a nieruchomość zajęta przez ten ogród przechodzi w nieodpłatne użytkowanie w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia

1964 r. - Kodeks cywilny na rzecz stowarzyszenia ogrodowego prowadzącego rodzinny ogród działkowy.

1. Podział gruntu na działki oraz budowa podstawowych urządzeń na terenie pracowniczego ogrodu działkowego należy do Polskiego Związku Działkowców.

2. W zależności od rodzaju i położenia gruntów oraz warunków geodezyjnych, powierzchnię działek ustala się w granicach od 300 m² do 500 m², a w ogrodach czasowych Polski Związek Działkowców, za zgodą wójta (burmistrza, prezydenta miasta), może ustalić większą powierzchnię wszystkich lub niektórych działek w danym ogrodzie, nie większą jednak niż 1500 m².

3. Podstawowymi urządzeniami pracowniczego ogrodu działkowego są: ogrodzenia, drogi, urządzenia nawadniające, sieć elektryczna, sanitariaty oraz pomieszczenia administracyjne, socjalne i gospodarcze, przeznaczone do zaspokajania wspólnych potrzeb użytkowników działek.

1. Polski Związek Działkowców ustanawia na rzecz osób fizycznych prawo użytkowania działek, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2.

2. Na wniosek osób wymienionych w ust. 1 prawo użytkowania ustanawia się w drodze umowy cywilnoprawnej zawartej w formie aktu notarialnego, jeżeli grunty wchodzące w skład pracowniczego ogrodu działkowego znajdują się w użytkowaniu wieczystym Polskiego Związku Działkowców. Ustanowione w tej formie prawo użytkowania podlega ujawnieniu w księdze wieczystej.

1. Urządzenia pracowniczego ogrodu działkowego przeznaczone do wspólnego korzystania przez użytkowników działek są własnością Polskiego Związku Działkowców.

2. Nasadzenia, urządzenia i obiekty znajdujące się na działce, wykonane lub nabyte ze środków finansowych użytkownika działki, stanowią jego własność.

3. Użytkownicy działek ponoszą koszty z tytułu założenia i utrzymania urządzeń znajdujących się na terenie poszczególnych działek.

1. Polski Związek Działkowców z tytułu prowadzenia działalności statutowej, a jego członkowie z tytułu użytkowania działki zwolnieni są od podatków i opłat administracyjnych, z tym że z podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego na zasadach określonych w odrębnych ustawach.

2. Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, nie obejmuje:

1. Tworzy się Fundusz Rozwoju Pracowniczych Ogrodów Działkowych.

2. Dochodami Funduszu są:

1. Środki Funduszu Rozwoju Pracowniczych Ogrodów Działkowych przeznacza się na:

2. Dysponentem Funduszu jest Polski Związek Działkowców.

3. Szczegółowe cele, warunki wykorzystywania oraz sposób dysponowania tym Funduszem określają właściwe statutowe organy Polskiego Związku Działkowców.

1. Uspołecznione zakłady pracy uczestniczą w zagospodarowywaniu nowo zakładanych pracowniczych ogrodów działkowych, w których użytkownikami działek są ich pracownicy.

2. Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w porozumieniu z Ministrem Finansów i po zasięgnięciu opinii związków zawodowych, określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje świadczeń, jakie uspołecznione zakłady pracy ponoszą w myśl ust. 1 na rzecz pracowniczych ogrodów działkowych.

3. W trybie przewidzianym w ust. 2 Minister Pracy i Polityki Socjalnej, w porozumieniu z Ministrem Finansów, może określić wpłaty uspołecznionych zakładów pracy na Fundusz Rozwoju Pracowniczych Ogrodów Działkowych z innych środków niż przewidziane w art. 15 ust. 2 pkt 3.

1. Uspołecznione zakłady pracy, w porozumieniu z działającymi w nich organizacjami związków zawodowych, mogą obejmować patronatem pracownicze ogrody działkowe, w których działki użytkują pracownicy tych zakładów.

2. Umowy patronackie zawierane z zarządami oddziałów terenowych Polskiego Związku Działkowców bądź zarządami ogrodów działkowych określają zakres i warunki współdziałania zakładów pracy i organizacji związków zawodowych z zarządami oddziałów terenowych bądź zarządami ogrodów działkowych, w tym zakres i formy pomocy na rzecz pracowniczych ogrodów działkowych ze strony zakładu pracy; umowy patronackie mogą zapewniać pierwszeństwo przydziału działek pracownikom tych zakładów.

1. Likwidacja w całości lub części pracowniczego ogrodu działkowego może nastąpić w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych szczególnymi potrzebami gospodarczymi lub społecznymi, za zgodą Polskiego Związku Działkowców.

2. Zmiana przeznaczenia terenu pracowniczego ogrodu działkowego może nastąpić z zachowaniem przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów, a także przepisów o ochronie i kształtowaniu środowiska.

3. Likwidacja pracowniczego ogrodu działkowego może mieć miejsce w okresie od zakończenia do rozpoczęcia wegetacji roślin; likwidacja ogrodu w innym terminie może mieć miejsce jedynie w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych wypadkach.

1. W razie likwidacji pracowniczego ogrodu działkowego wojewoda⁷) przydzieli teren zastępczy, nie mniejszy od dotychczasowego, w takim terminie, aby można było założyć nowy ogród przed zaprzestaniem działalności ogrodu likwidowanego.

2. Założenie nowego ogrodu i odtworzenie urządzeń spoczywa na jednostce organizacyjnej, w której interesie zlikwidowano ogród.

1. Jednostka organizacyjna, w której interesie pracowniczy ogród działkowy został zlikwidowany, obowiązana jest wyrównać wynikłe z tego tytułu szkody i straty i wypłacić odszkodowanie:

2. W razie likwidacji pracowniczego ogrodu działkowego w okresie wegetacji roślin - odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje także utracone plony.

1. Jednostka organizacyjna, w której interesie pracowniczy ogród działkowy został zlikwidowany, nie użytkująca przekazanego jej gruntu zgodnie z przeznaczeniem, jest obowiązana do uiszczania na rzecz Funduszu Rozwoju Pracowniczych Ogrodów Działkowych kwoty odpowiadającej stałej opłacie rocznej z tytułu użytkowania gruntu, podwyższonej o 200%; obowiązek ten jest niezależny od obowiązku wynikającego z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów .

2. Ocena i kontrola użytkowania gruntów zgodnie z przeznaczeniem, o którym mowa w ust. 1, dokonywana jest w trybie przewidzianym w przepisach o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów.

1. Polski Związek Działkowców, zwany dalej Związkiem, jest samodzielną i samorządną organizacją społeczną, zrzeszającą osoby będące użytkownikami działek w pracowniczych ogrodach działkowych.

2. Związek posiada osobowość prawną.

3. Związek może być członkiem organizacji krajowych i międzynarodowych o pokrewnych celach i zadaniach.

1. Członkostwo Związku nabywa się jednocześnie z przydzieleniem działki w pracowniczym ogrodzie działkowym.

2. Działka w pracowniczym ogrodzie działkowym może być przydzielona osobie pozostającej w stosunku pracy, a także osobie prowadzącej zakład rzemieślniczy lub usługowy, osobie wykonującej pracę nakładczą oraz osobie pobierającej emeryturę lub rentę albo korzystającej z pomocy społecznej.

3. Przy przydziale działek uwzględnia się przede wszystkim osoby zatrudnione przy pracach uciążliwych lub w warunkach szkodliwych dla zdrowia oraz sytuację materialną i rodzinną osoby ubiegającej się o przydzielenie działki.

3a. Przydział działek następuje w porozumieniu z właściwym organem związków zawodowych.

4. W razie wygaśnięcia prawa użytkowania działki na skutek śmierci członka, przy przydziale użytkowanej przez niego działki pierwszeństwo mają jego osoby bliskie użytkujące z nim wspólnie działkę, o ile spełniają warunki określone w ust. 2; w wypadku ubiegania się o przydział działki więcej niż jednej osoby - wybór należy do Związku.

1. Podstawowym zadaniem Polskiego Związku Działkowców jest działanie na rzecz wszechstronnego rozwoju pracowniczych ogrodów działkowych, a w szczególności: zakładanie i prowadzenie pracowniczych ogrodów działkowych, dbanie o prawidłowe ich zagospodarowanie i o stały wzrost produkcji płodów ogrodniczych, utrzymywanie urządzeń we właściwym stanie, organizowanie i udzielanie pomocy i poradnictwa w zagospodarowywaniu działek i prowadzeniu upraw ogrodniczych ze szczególnym uwzględnieniem nawożenia i ochrony roślin oraz prowadzenie wśród członków działalności społeczno-wychowawczej.

2. Związek może prowadzić działalność gospodarczą mającą na celu realizację jego zadań w zakresie i na zasadach określonych w statucie.

3. Związek współdziała z właściwymi organami administracji państwowej i zainteresowanymi zakładami pracy oraz związkami zawodowymi i organizacjami społecznymi.

1. Ogniwami organizacyjnymi Związku są:

2. Organami samorządu Związku są:

1. Przyjmowanie w poczet członków Związku i przydzielanie działek należy do uprawnień zarządu pracowniczego ogrodu działkowego, a w ogrodach nowo zakładanych - do zarządu oddziału terenowego. Pozbawienie członkostwa i prawa użytkowania działki należy do zarządu pracowniczego ogrodu działkowego.

2. Uchwały organów wymienionych w ust. 1 w sprawie członkostwa Związku nie podlegają orzecznictwu sądów.

1. Polski Związek Działkowców działa zgodnie z przepisami ustawy i innymi obowiązującymi przepisami prawa oraz statutem.

2. Statut Polskiego Związku Działkowców powinien określać w szczególności:

3. Statut uchwala Krajowy Zjazd Delegatów Związku; uchwalony statut podlega zarejestrowaniu przez ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej.

1. Polski Związek Działkowców prowadzi rejestry: pracowniczych ogrodów działkowych, użytkowników działek w pracowniczych ogrodach działkowych, członków organów samorządu oddziałów terenowych Związku i pracowniczych ogrodów działkowych.

2. Rejestry prowadzą:

3. Rejestr pracowniczych ogrodów działkowych powinien zawierać w szczególności: nazwę, położenie i obszar pracowniczego ogrodu działkowego, liczbę działek oraz określać charakter ogrodu (stały, czasowy).

4. Właściwy statutowo organ Związku określi szczegółowo zasady prowadzenia rejestrów.

1. Miejskie i przyzakładowe pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu wejścia w życie ustawy stają się pracowniczymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu.

2. Polski Związek Działkowców przejmuje nieodpłatnie majątek, należności i zobowiązania działających dotychczas jednostek organizacyjnych pracowniczych ogrodów działkowych.

3. Urządzenia służące do wspólnego użytku użytkowników działek stają się własnością Związku.

4. Inwestycje na potrzeby pracowniczych ogrodów działkowych, rozpoczęte przed dniem wejścia w życie ustawy, będą kontynuowane do ich zakończenia przez dotychczasowych inwestorów.

1. Użytkownicy działek w pracowniczych ogrodach działkowych istniejących w dniu wejścia w życie ustawy stają się członkami Polskiego Związku Działkowców.

2. Istniejące w dniu wejścia w życie ustawy organy samorządu działkowców (zarządy pracowniczych ogrodów działkowych, zarządy wojewódzkie pracowniczych ogrodów działkowych, Krajowa Rada Pracowniczych Ogrodów Działkowych) działają do czasu podjęcia działalności przez organy samorządu Polskiego Związku Działkowców, wybrane na podstawie niniejszej ustawy oraz statutu.

3. Krajowa Rada Pracowniczych Ogrodów Działkowych zwoła w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy Krajowy Zjazd Delegatów, który uchwali statut Polskiego Związku Działkowców i dokona wyboru jego organów.