#Art. 1.
W ustawie z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 1:
a) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
2. Rzecznik Praw Obywatelskich, zwany dalej «Rzecznikiem», stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji oraz w innych aktach normatywnych.
b) w ust. 3 wyrazy „tych praw i wolności” zastępuje się wyrazami „tych wolności i praw”;
2) w art. 1 w ust. 3, w art. 4, w art. 8, w art. 14 w pkt 1 i 2 i w art. 16 w ust. 1 oraz w ust. 2 w pkt 1 użyte w różnych przypadkach i liczbie wyrazy „praw i wolności obywatela” zastępuje się wyrazami „wolności i praw człowieka i obywatela”;
3) w art. 4 na końcu dodaje się zdanie w brzmieniu: „Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania «Tak mi dopomóż Bóg.»”;
4) w art. 5 w ust. 1 wyrazy „cztery lata” zastępuje się wyrazami „pięć lat”;
5) art. 6 i art. 7 otrzymują brzmienie:
#Art. 6.
Po zaprzestaniu wykonywania obowiązków Rzecznik ma prawo powrócić na stanowisko zajmowane poprzednio albo otrzymać stanowisko równorzędne poprzednio zajmowanemu, jeżeli nie ma przeszkód prawnych.
#Art. 7.
1. Sejm odwołuje Rzecznika przed upływem okresu, na jaki został powołany, jeżeli:
1) zrzekł się wykonywania obowiązków,
2) stał się trwale niezdolny do pełnienia obowiązków na skutek choroby, ułomności lub upadku sił - stwierdzonych orzeczeniem lekarskim.
2. Sejm odwołuje Rzecznika przed upływem okresu, na jaki został powołany, również jeżeli Rzecznik sprzeniewierzył się złożonemu ślubowaniu.
3. Sejm podejmuje uchwałę w sprawie odwołania Rzecznika, w przypadku określonym w ust. 1 pkt 1, na wniosek Marszałka Sejmu.
4. Sejm podejmuje uchwałę w sprawie odwołania Rzecznika, w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 oraz w ust. 2, na wniosek Marszałka Sejmu lub grupy co najmniej 35 posłów, większością co najmniej 3/5 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów.
6) w art. 10 wyrazy „praw i wolności” zastępuje się wyrazami „wolności i praw”;
7) w art. 13:
a) w ust. 1:
– w pkt 1 po wyrazie „zbadać” dodaje się wyrazy „, nawet bez uprzedzenia,”
– w pkt 3 na końcu skreśla się przecinek i dodaje się wyrazy „oraz żądać do wglądu w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich akt sądowych i prokuratorskich oraz akt innych organów ścigania po zakończeniu postępowania i zapadnięciu rozstrzygnięcia,”
b) w ust. 2 wyrazy „o ochronie tajemnicy państwowej i służbowej” zastępuje się wyrazami „o ochronie informacji niejawnych”,
c) dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
3. Rzecznik odmawia ujawnienia nazwiska i innych danych osobowych skarżącego, w tym także wobec organów władzy publicznej, jeżeli uzna to za niezbędne dla ochrony wolności, praw i interesów jednostki.
8) w art. 14:
a) w pkt 6 wyrazy „zaskarżać decyzje” zastępuje się wyrazami „wnosić skargi”,
b) pkt 8 otrzymuje brzmienie:
8) wnieść kasację lub rewizję nadzwyczajną od prawomocnego orzeczenia, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych przepisach.
9) w art. 16 w ust. 2:
a) pkt 2 i 3 otrzymują brzmienie:
2) występować do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskami w sprawach, o których mowa w art. 188 Konstytucji,
3) zgłosić udział w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawach skarg konstytucyjnych i brać udział w tym postępowaniu,
b) w pkt 4 po wyrazie „wątpliwości” dodaje się wyrazy „w praktyce”;
10) w art. 17:
a) dotychczasowa treść otrzymuje oznaczenie ust. 1,
b) dodaje się ust. 2 w brzmieniu:
2. Rzecznik może określić termin, w jakim powinny być dokonane czynności, o których mowa w ust. 1.
11) dodaje się art. 17a w brzmieniu:
#Art. 17a.
Rzecznik współdziała ze stowarzyszeniami, ruchami obywatelskimi, innymi dobrowolnymi zrzeszeniami i fundacjami na rzecz ochrony wolności i praw człowieka i obywatela.
12) art. 18 otrzymuje brzmienie:
#Art. 18.
Przepisy ustawy dotyczące ochrony wolności i praw człowieka i obywatela odnoszą się również odpowiednio do osób nie będących obywatelami polskimi, znajdujących się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie przysługujących im wolności i praw.
13) w art. 19:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1. Rzecznik corocznie informuje Sejm i Senat o swojej działalności oraz o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela.
b) w ust. 2 wyrazy „Sprawozdanie Rzecznika podawane” zastępuje się wyrazami „Informacja Rzecznika podawana”.
#Art. 2.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w art. 3934 dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2 w brzmieniu:
#§ 2.
Rzecznik Praw Obywatelskich może wnieść kasację w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia stronie. W razie wniesienia kasacji po upływie terminu określonego w § 1, podstawę kasacji powinno ponadto stanowić naruszenie przepisów Konstytucji dotyczących wolności i praw człowieka i obywatela. Przepisu art. 393 § 1 nie stosuje się.
#Art. 3.
W ustawie z dnia 31 lipca 1981 r. o wynagrodzeniu osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe w art. 2 w pkt 4 po wyrazach „Sekretarza Komitetu Integracji Europejskiej” dodaje się wyrazy „, Zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich”.
#Art. 4.
W ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w art. 94 w ust. 1 na końcu kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.”
#Art. 5.
W ustawie z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej w art. 9 w ust. 2:
1) w pkt 5 na końcu kropkę zastępuje się przecinkiem,
2) dodaje się pkt 6 w brzmieniu:
6) Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawach, które podjął do prowadzenia w związku ze skargą ubezpieczonego, osoby upoważnionej z umowy ubezpieczenia lub osoby uprawnionej do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym ubezpieczeniem odpowiedzialności cywilnej.
#Art. 6.
W ustawie z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w art. 35 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
2a. Prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wnieść skargę na akt lub uchwałę stanowiące przepisy prawa miejscowego także po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2.
#Art. 7.
W ustawie z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym w art. 51 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
2. Rzecznik Praw Obywatelskich może, w terminie 60 dni od otrzymania informacji, zgłosić udział w postępowaniu.
#Art. 8.
W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa w art. 90 skreśla się ust. 2.
#Art. 9.
W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie w art. 44 skreśla się ust. 2.
#Art. 10.
W ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym w art. 82 w ust. 1 na końcu kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się wyrazy „albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego.”
#Art. 11.
Marszałek Sejmu ogłosi w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej jednolity tekst ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich , z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem wydania jednolitego tekstu.
#Art. 12.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 2, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2000 r.